ACTIEVOEREN WERKT! Positief over terugdraaien onderwijsbezuinigingen, maar als vakbond ook veel zorgen over waar de rekening wordt neergelegd

Vandaag kondigden D66, de VVD en het CDA aan van plan zijn om alle bezuinigingen op het onderwijs terug te draaien. De partijen zullen nu steun moeten gaan zoeken bij oppositiepartijen in de Tweede Kamer.

In het afgelopen anderhalf jaar zijn er in totaal meer dan 60.000 medewerkers en studenten de straat op gegaan. Samen kwamen we in actie tegen de afbraak van het hoger onderwijs en vóór de bescherming van de academische vrijheid en het belang van kennis in onze samenleving. Dit minderheidskabinet stelt nu voor om de bezuinigingen terug te draaien. Dit is fantastisch nieuws voor al onze leden en voor de samenleving. Dit laat zien dat actievoeren werkt!

Zorgen over bij wie de rekening wordt neergelegd

Wel maken we ons als FNV O&O ook enorme zorgen over de niet onderwijs-gerelateerde plannen, van dit kabinet. Dit kabinet breekt de zorg, de AOW en de WW af en wil – bovenop de huidige nullijn – een extra efficiencytaakstelling bij de Rijksoverheid invoeren. Terwijl in Nederland de rijken een steeds groter aandeel van onze economische winsten opstrijken, haalt dit kabinet het geld bij hen die het al zwaar hebben. Hiermee wordt de kloof tussen mensen voor wie de samenleving wel en niet werkt alleen maar groter. Terwijl het juist in deze tijd zo belangrijk is dat tegenstellingen kleiner worden en we als samenleving weerbaar blijven. Hier spreken we ons als FNV O&O ten zeerste tegen uit en we roepen de oppositie op om dit niet zomaar te accepteren.

Financiën hoger onderwijs en internationalisering

Dit kabinet voegt structureel 1,5 miljard euro toe aan de onderwijsbegroting. Dit is zeker positief voor onze leden en de samenleving en laat zien dat actievoeren werkt. Tegelijkertijd zien we in het gehele onderwijs de studentenaantallen teruglopen. Dit betekent dat bezuinigingen op instellingen hiermee niet volledig van de baan zijn. Als het kabinet inderdaad de kwaliteit van onderwijs en onderzoek wil verbeteren, moeten niet alleen de bezuinigingen worden teruggedraaid, maar ook aanvullend geïnvesteerd worden.

Een ander positief punt is dat partijen afscheid willen nemen van de afbraakplannen op het gebied van internationalisering. De partijen stellen dat ze het huidige aantal anderstalige opleidingen in stand willen houden. Onduidelijk is nog of dit betekent dat de Engelstalige bacheloropleidingen die UNL eerder wilde slachtofferen hiermee ook behouden zijn.

Zorgen over kansengelijkheid en samenwerking met defensie

Wel zien we op het gebied van kansengelijkheid en samenwerking met defensie enkele zorgelijke ontwikkelingen. Het kabinet wil meer numeri fixi binnen Engelstalige bachelors instellen. Uit onderzoek weten we echter dat numeri fixi en selectie jongeren die zijn opgegroeid in een kansrijkere positie meer bevoorrechten. Deze numeri fixi dragen dus het risico met zich mee dat Engelstalige bacheloropleidingen elite-opleidingen worden en daarmee hoger aangeschreven komen te staan dan Nederlandstalige opleidingen.

Ook wil het kabinet een stevigere koppeling tussen onderwijs en de arbeidsmarkt maken bij (her-)accreditatie van opleidingen. Opleidingen in het hoger onderwijs dienen echter veel meer doelen dan enkel het opleiden van nieuwe werkenden voor de economie. Kennis heeft vaak een maatschappelijk belang, dat niet direct in economische belangen om te zetten is. Denk aan kennis over de geschiedenis van het slavernijverleden, biodiversiteit of kennis over andere culturen. Wij roepen de oppositie daarmee op om niet te accepteren dat kennis zonder direct economisch belang een ondergeschikte rol gaat krijgen op onze publieke instellingen.

Tevens stellen D66, VVD en CDA in hun defensieparagraaf dat zij naar voorbeeld van het Amerikaanse DARPA een nieuwe defensie-innovatieautoriteit willen inrichten. Deze autoriteit krijgt uiteindelijk 10% van het totale defensiebudget en moet samen met kennisinstellingen aan een technologische voorsprong te gaan werken. Als FNV maken wij ons zorgen wat een al te nauwe samenwerking met de defensie-industrie met het karakter van de universiteit gaat doen. Het is van groot belang dat universiteiten vrije en kritische plekken blijven en geen plekken worden waar de nieuwste killerdrones worden ontwikkeld. Daarom roepen we op tot de ontwikkeling van een ethische code rondom defensie-investeringen in het hoger onderwijs, waar zowel de instellingen, als de medezeggenschap en studentenbonden bij betrokken gaan worden.

Als FNV O&O zullen we de komende tijd met onze leden in gesprek gaan wat de kabinetsplannen betekenen voor onze vakbondsactiviteiten de komende jaren.