Inzet FNV Spoor voor sociale veiligheid in het OV

Er moet door concessieverleners en vervoerders nog veel gedaan worden aan sociale veiligheid in het openbaar vervoer. Hiervoor zijn extra maatregelen nodig, vinden FNV Spoor, FNV Stadsvervoer en FNV Streekvervoer. We vinden ook dat de samenwerking tussen de verschillende partijen (centrale en decentrale overheden, vervoerders, ProRail, politie en justitie) stevig moet worden verbeterd.

Noodzaak tot betere samenwerking

Op dit moment wordt er tussen de verschillende vervoerders nog te veel langs elkaar heen gewerkt. De ene vervoerder weet niet wat de andere doet of laat. De verschillende overheden hebben verschillend beleid en aandacht voor sociale veiligheid. Ook worden plannen vaak los van elkaar ontwikkeld. Zo maakt NS samen met FNV Spoor afspraken met de overheid waar regionale spoorvervoerders niet bij betrokken zijn.

Op naar een nieuw Convenant Sociale Veiligheid OV

Eind 2025 heeft FNV Spoor zich met succes hard gemaakt om deel te worden van de werkgroep die tot doel heeft om tot een nieuw landelijk Convenant Sociale Veiligheid OV te komen. Het huidige convenant loopt eind dit jaar af. Onze inzet in een nieuw convenant:

FNV Spoor is samen met de andere bonden partij bij het directeurenoverleg. In dat overleg komen de vervoerders, vakbonden, ministerie van Justitie en Veiligheid en ministerie van Infrastructuur en Waterstaat samen. Met als doel de samenwerking onderling te verbeteren en een landelijk passend pakket aan maatregelen af te stemmen.

Met het delen van informatie is het nog droevig gesteld, terwijl blijkt dat de meeste geweldsdelicten in het openbaar vervoer worden gepleegd door personen die bekend zijn bij slechts een deel van de OV-bedrijven. Dat schiet dus niet op.

Structurele maatregelen

In het aflopende convenant is vastgelegd dat de maatregelen structureel uitgevoerd en gemonitord moeten worden. Het is in het verleden al te vaak gebeurd dat er pas actie werd ondernomen na de beroving van een buschauffeur of het in elkaar slaan van een conducteur. Het convenant moet hier verandering in brengen.

Landelijke basisnorm sociale veiligheid

Daarnaast is een belangrijk onderwerp nog niet opgenomen in het convenant: een door de FNV gewenste 'landelijke basisnorm sociale veiligheid' bij aanbestedingen. Wij willen dat deze norm wordt ingevoerd, zodat iedere vervoerder en de overheid zich hier minimaal aan moet houden. Zo hoeft bij wisseling van concessies niet steeds opnieuw getenderd en onderhandeld te worden over sociale veiligheid.

In het directieoverleg, waar we aan tafel zitten met de directies van de vervoerders, de staatssecretaris van I&W en de minister van J&V, de provincies, vervoersregio’s en politie, hebben we al eerder weten te bereiken dat vervoerders onderling niet op sociale veiligheid mogen concurreren. Dat lijkt mooi, maar wij zien dat bij decentrale lijnen er nog steeds onder een minimale bezetting van hoofdconducteurs)/stewards of V&S-personeel wordt aanbesteed. Wij willen dat het kabinet een landelijke basisnorm decentraal oplegt.

FNV Spoor werkt niet meer mee aan nieuw inzetmodel sociale veiligheid NS

Sinds 2024 is er overleg tussen NS, vakbonden en de or Reizigers. Het doel van dit overleg is om te komen tot een nieuw inzetmodel voor sociale veiligheid op en rond stations en perrons. NS heeft hierbij een plan gepresenteerd. Volgens de leden van onze werkgroep Sociale Veiligheid, waarin V&S’ers, HC’s en SMW’ers zitten, kan dit plan op zich een verbetering zijn. Dat geldt echter alleen als V&S flink wordt uitgebreid met collega’s die volledig bevoegd zijn en volledig inzetbaar zijn. Zolang dit niet het geval is, vindt de werkgroep dat het plan geen extra veiligheid oplevert. Sterker nog, het plan kan juist risico’s opleveren voor V&S’ers, treinpersoneel en collega’s op het perron en het station.

FNV Spoor heeft dit standpunt per brief aan NS laten weten. Daarbij hebben wij ook voorstellen gedaan om te komen tot een volledige bezetting van V&S. Totdat dit is bereikt, wil FNV Spoor tijdelijke noodmaatregelen invoeren. Hierover gaan wij graag in gesprek met NS. Zolang de basis voor sociale veiligheid niet op orde is, werkt FNV Spoor niet mee aan het huidige voorstel van NS. Zodra deze basis wel op orde is, staan wij open voor een nieuw en echt verbeterd inzetmodel.

Bodycam en wapenstok

FNV Spoor is tevreden dat er nu met bodycams gewerkt kan worden. Mooi dat het kabinet daar twaalf miljoen voor heeft uitgetrokken. Ook is FNV Spoor tevreden dat NS (op ons initiatief) in 2024 onder de V&S-werknemers heeft onderzocht of er draagvlak is voor het verstrekken van de wapenstok onder V&S’ers. Uit deze gesprekken is gebleken dat hier animo voor is en dat heeft ertoe geleid dat als proef 75 V&S’ers uitgerust gaan worden met de korte wapenstok. Weer een mooi resultaat van FNV Spoor.

Basis op orde

Breng de basis op orde. Al jaren worden flexdiensten en zelfs back-updiensten bij V&S te vaak niet gesteld. Wij begrijpen dat bij ziekte en calamiteiten bepaalde diensten niet altijd gesteld kunnen worden. Maar het niet stellen van flex- en back-updiensten V&S bij NS kent een structureel karakter. Dat is voor FNV Spoor onacceptabel. Voor FNV Spoor is het belangrijk dat NS een optimale bezetting heeft bij V&S, zodat de flex- en back-updiensten wel altijd gesteld worden. Dit om de sociale veiligheid op de trein te kunnen waarborgen en de HC’s altijd op ondersteuning van een V&S-team kunnen rekenen. Wij pleiten er daarom voor dat NS de bezetting structureel, rekening houdend met natuurlijk verloop en reële ziekteverzuimcijfers, gaat uitbreiden.